Шпоры по истории Беларуси - файл n1.doc

приобрести
Шпоры по истории Беларуси
скачать (434.7 kb.)
Доступные файлы (85):
n1.doc301kb.25.06.2000 23:56скачать
n2.doc28kb.10.06.1999 09:40скачать
n3.doc240kb.09.01.1980 05:58скачать
n4.doc470kb.20.06.2003 16:46скачать
_.doc4kb.01.01.1980 04:31скачать
__.doc5kb.01.01.1980 04:29скачать
___.doc4kb.01.01.1980 03:38скачать
____.doc3kb.01.01.1980 07:20скачать
_____.doc4kb.01.01.1980 04:22скачать
n10.txt2kb.01.01.1980 04:27скачать
n11.txt2kb.20.06.2003 16:54скачать
n12.txt3kb.20.06.2003 16:55скачать
n13.txt4kb.01.01.1980 04:27скачать
n14.txt3kb.20.06.2003 16:56скачать
n15.txt4kb.01.01.1980 04:28скачать
n16.txt3kb.20.06.2003 16:56скачать
n17.txt4kb.01.01.1980 04:28скачать
n18.txt3kb.20.06.2003 16:57скачать
n19.txt3kb.20.06.2003 16:58скачать
n20.txt3kb.01.01.1980 04:28скачать
n21.txt8kb.20.06.2003 16:52скачать
n22.txt5kb.20.06.2003 16:59скачать
n23.txt4kb.01.01.1980 04:29скачать
n24.txt3kb.20.06.2003 17:00скачать
n25.txt11kb.20.06.2003 16:49скачать
n26.txt15kb.20.06.2003 16:50скачать
n27.txt4kb.20.06.2003 17:01скачать
n28.txt4kb.25.05.1995 17:30скачать
n29.txt4kb.20.06.2003 17:01скачать
n30.txt3kb.01.01.1980 04:31скачать
n31.txt5kb.20.06.2003 17:02скачать
n32.txt5kb.01.01.1980 04:31скачать
n33.txt12kb.20.06.2003 16:50скачать
n34.txt4kb.01.01.1980 04:31скачать
n35.txt11kb.20.06.2003 16:51скачать
n36.txt4kb.01.01.1980 04:23скачать
n37.txt12kb.20.06.2003 16:51скачать
n38.txt12kb.20.06.2003 16:52скачать
n39.txt4kb.01.01.1980 04:23скачать
n40.txt13kb.20.06.2003 16:51скачать
n41.txt4kb.01.01.1980 04:23скачать
n42.txt4kb.20.06.2003 16:47скачать
n43.txt3kb.20.06.2003 17:04скачать
n44.txt4kb.01.01.1980 04:23скачать
n45.txt4kb.01.01.1980 04:24скачать
n46.txt3kb.20.06.2003 17:05скачать
n47.txt4kb.01.01.1980 05:30скачать
n48.txt4kb.26.05.1995 17:33скачать
n49.txt5kb.20.06.2003 17:06скачать
n50.txt5kb.01.01.1980 03:30скачать
n51.txt6kb.20.06.2003 17:07скачать
n52.txt5kb.29.05.1995 11:48скачать
n53.txt5kb.20.06.2003 17:08скачать
n54.txt3kb.20.06.2003 17:08скачать
n55.txt5kb.01.01.1980 03:26скачать
n56.txt4kb.01.01.1980 04:26скачать
n57.txt12kb.20.06.2003 16:48скачать
n58.txt5kb.01.01.1980 03:35скачать
n59.txt5kb.20.06.2003 17:13скачать
n60.txt4kb.01.01.1980 03:38скачать
n61.txt5kb.01.01.1980 03:33скачать
n62.txt13kb.20.06.2003 16:48скачать
n63.txt5kb.01.01.1980 03:41скачать
n64.txt5kb.20.06.2003 17:09скачать
n65.txt4kb.20.06.2003 17:09скачать
n66.txt5kb.01.01.1980 03:43скачать
n67.txt5kb.01.01.1980 04:49скачать
n68.txt4kb.20.06.2003 17:10скачать
n69.txt3kb.20.06.2003 17:10скачать
n70.txt4kb.01.01.1980 03:38скачать
n71.txt3kb.20.06.2003 17:11скачать
n72.txt3kb.29.05.1995 13:12скачать
n73.txt4kb.01.01.1980 03:41скачать
n74.txt5kb.29.05.1995 13:04скачать
n75.txt4kb.01.01.1980 05:16скачать
n76.txt3kb.20.06.2003 17:14скачать
n77.txt4kb.01.01.1980 03:52скачать
n78.txt10kb.20.06.2003 16:49скачать
n79.txt4kb.20.06.2003 17:12скачать
n80.txt3kb.01.01.1980 03:41скачать
n81.txt4kb.29.05.1995 13:43скачать
n82.txt2kb.20.06.2003 17:12скачать
n83.txt2kb.21.06.2003 23:26скачать
n84.doc28kb.10.06.1999 08:40скачать
n85.doc240kb.09.01.1980 04:58скачать
Победи орков

Доступно в Google Play

n1.doc

1   2   3   4   5   6




52.1
УТВАРЭННЕ БЕЛАРУСКАЙ НАЦЫІ. КУЛЬТУРА БЕЛАРУСІ Ў 19-ПАЧАТКУ 20 СТСТ.
1. Асаблівасці развіцця культуры
На мяжы: праваслаўна-візантыйскай і каталіцка-лацінскай.

Рэл. і нац. талерантнасць.

Вяскоўцы захавалі абрады, звычаі, традыцыі, культы агню, вады, сонца, продкаў. Любоў да зямлі, роднай бацькаўшчыны. “Народ-дамасед”.

Уплывала афіцыйная рэлігія (праваслаўя). Адмоўнае–прымусовае далучэнне ўніятаў–прыпынення ўжывання старажытна-бел. мовы.

Цэнтры культуры Віцебск, Полацк, Вільна, Магілеў, Гродна, Мінск.

Частка інтэлігенцыі і дваранства прыняла польскую культуру.

Шматнацыянальны склад насельніцтва. Забарона мовы. Нізкі ўзровень адукацыі. Галеча прымушала іх клапаціцца аб сродках існавання, а не аб культурным узроўніі.

Да 1822 польскім уладам давалася поўная свабода дзеянняў на заходніх губернях Расіі. Але потым “Культур-кампф” Аляксандра ІІІ–за адзіную рускую культуру (адна жына з ей і тарабанься)–супраць паланізму–знічтожыў і частку бел.нац.культуры.

Напрамак Расіі: “Западны русізм”, мол бел.нацыі не было. Законы: 1906–бел. школа на рускам; 3 Дзяржаўная дума–выкладанне кат.веры на рускам.

У 4 Дз.думу (1912) з насельніцтва Б.=рус.+пол.+яўр. Карэнныя бел. у Д.д. не трапілі.

Вывад: асаблівасці бел.культуры: адкрытасць, здольнасць акумуліраваць элементы культур іншых народаў, зберагаць самабытнасць. Асаблівасці нац.культуры: рэалізм, дэмакратызм, высокі гуманізм, народнасць, тупасць.
2. Сістэма асветы
Змяненні–пашырэнні свецкіх форм адукацыі. 1802 у Р.–Мін. нар. адукацыі, рэформа, адзіная цэнтралізаваная сістэма асветніцтва.

Еўрапейская частка краіны падзяляецца на 6 вуч.акруг. Віленская = Віцебская + Гродзенская + Мінская + Магілеўская. Наглядальнік–пол. магнат Адам Чартарынскі. Цэнтр–Віл.ун.

Усе агульнаадукацыйныя школы = прыходскія + павятовыя вуч. + губернскія гімн. Замест царкоўна-прыходскіх–нар. вуч. Гарадскія вуч.–вышэйшыя пачатковыя 4-х класныя агульнаадукац. школы выш. узроўню. Праграма навучання–пераймальнасць і няспыннасць адукацыі.

У пачатку 19 стст.: 130 пачатковых школ, 23 вуч. установы пры кат. манастырах.

Да 30-х гадоу 19 стст. значная частка Ђ Ордэну Іезуітаў. Гэта ўступка Польше і Ватыкану. У 1812 Александр І даў згоду на іезуіцкую Полацкую акадэмію з правамі універ. Закрыта у 1820.

Пасля польскага паўстання ў 1830-31 у 1832 закрываецца Віл.ун., ліквідуецца вуч.акруга. З 1833 на Б. афіцыйная мова–руская.

Новая рэформа–на ўзмацненне русіфікацыі, прадухіленне апазіцыі царызму.

Манастырскія вуч. гімназіі. Прыходскія школы пры касцллах  пачатковыя рус. школы.

Але разбурэння рэл-ых форм навучання пры кат-ай царкве не адбылося.

1836–Віцебская і Магілеўская губерні Ђ Пецярбургскай вуч. акрузе. З 1838 навучанне на рус. мове і ў Мінскай і Гродзенскай губерняў.

1839–аб’яднанне ўніяцкай царквы з правасл.  закрыцця кат. манастыроў і іх навуч. устаноў.

1840–царскі указ–забарона ужывання назвы ”беларускія“ і ”літоўскія“ землі–цяпер “Паўночна-заходні” край.




52.2
У першай палове 19 стст. Узнікаюць школы і прыватныя пансілны для дзяўчынак.

Гімназіі: Гродзенская, Мінская, Слуцкая, Пінская, Навагрудская, Віцебская, Магіллўская, Мазырская. Прагімназіі: Свіслацкая і Маладзечанская. 5 двар. вуч., 9 3-х клас.двар. павятовых вуч.

Развіцце спец. адукацыі. Пры гімназіях агратэхнічныя курсы, землямерна-таксатарскія класы.

Перад 1860: 576 навучальных устаноў: 12 сярэдніх, 45 няпоўных сярэдніх, 45 прыватных і дзяржаўных жаночых вуч., 21 духоўнае вуч. і 453 пачатковыя школы. Навучалася каля 17 тыс. чал.

Вывад: пераўтварэнне ў галіне асветніцтва адаграла станоўчую ролю.

1863–новы ўніверсітэцкі Статут–аднаўляў аўтаномію ўнів. Кіраванне Ђ Савету прафес., які выбіраў рэктараў, дэканаў, утвараў новыя кафедры.

Забарона студ. арганізацый, правядзенне сходак, мітынгаў. Прынімаць на вучобу only boys.

За акціўны ўдзел у паўстанні забаронена дзейнасць шматлікіх навуч. устаноў: Маладзечанская (1863), Навагрудская (1864), Свіслацкая семінарыі (1865); 5-і класныя двар. вуч. у Оршы, Полацку.

Звальняліся настаўнікі католікі.

Май 1846–”Временные правила“ цара–усе навуч. установы Ђ правасл. духавенства.

1864–замена настаўнікаў каталікаў на праваслаўных.

Павялічвалася колькасць вучняў правасл. веры.

Дзейнічалі гімназіі: класічныя і рэальныя.

1865–змяннене зместу навучання ў школе, адраджэнне еднасці рускіх і беларусаў.

1865–пашыраецца падрахтоўка нац. кадраў настаўнікаў.

Спроба адраджэння саслоўнай школы. У 1897 цыркуляр “О кухаркиных детях”–на вучобы тых, хто здолен аплочваць навучэнне. Нельга прымаць дзяцей фурманаў, лакеяў, прачак.

З 1881 па 1899 count вясковыш школ ∆=–200, т.е. на 8-12 весак = адна школа.

У канцы 19 стст. 78% -неадукаваных.

У 1866 быў спынены прылм на ўсе жаночыя курсы.

1911–закон–гарантаваў жанчынам права атрымліваць дыплом аб заканчэнні ВУЗ’аў.

З 1914 у сувязі з баявымі дзеяннямі на Б. асноўная частка нав. устаноў закрыта.

Вывад: развіццл сістэмы адукацыі цалкам не задавальняла патрэбы грамадства, не складала неабходных абставін для больш шырокага раўспаўсюдвання культуры сярод народных мас, асабліва сялянства.
3. Станаўленне нац. бел. літаратуры.
Ананімная літаратура. Народная паэма «Энеіда навыварат», «Тарас на парнасе».

В.Дунін-Марцінкевіч (1807-1884).

Крытычны рэалізм. Ф.Багушэвіч (1840-1900). Я.Лучына (1851-1897). А.Гурыновіч (1869-1894).

Погляд паэтаў рэвалюцыянераў: сяляне–­­­­­галоўная рэв-ая сіла.

Я.Купала–паэт-патрылт, пачынальнік нац-ай драматургіі.

Я.Колас. «Новая зямля». «Сымон-музыка».

М.Багдановіч. Удасканаліў бел-ае вершаванне.

Вывад: бел-ая літ-ра рэв-на-дэм-га напрамку замацавалася на агульных прынцыпах рэалізму і народнасці, рабіла станоўчае ўздзеянне на развіццл бел-ай культуры. Бел-ія пісьменнікі бачылі сваю галоўную задачу ў тым, каб служыць свайму народу, абуджаць яго нацыянальную свядомасць.




52.3
4. Станаўленне бел. друкарства.
У мясцовых друкарнях выдавалася рэлігійная літ-ра, падручнікі, слоўнікі на рус., пол., яўр.

“Губернскія ведамасці”, “Епархіяльныя ведамасці”–афіцыйныя, урадавыя выданні.

Вільня: газета "Віленскі веснік", журнал "Веснік Заходняй Расіі" (спынена ў 1871), часопіс "Вясковае пытанне" (1877-78).

"Мінскі лісток" 1886–першая незалежная газета. У 1902 пад назвай "П-З край" (Я.Лучына, М.Багадановіч).

У пачатку 20 ст. у сувязі з рэвалюцыйнымі падзеямі:

  • сацыял-дэмакратычныя: "Салдацкае жыццл", "Мінскі лятучы лісток"

  • кадэцкія: "П-З голас", "Голас правінцыі"

  • акцябрысцка-чарнасоценныя: "Мінская мова", "Беларускі веснік"

Бур-на-дэм-ая рэвалюцыя 1905-07 зняла забарону на бел-ую мову, друкарнае слова.

"Наша доля", з 1 верасня 1906–пачатк легальнага бел-га друку. Only 6 раз.

"Наша ніва", Вільня, з кастрычніка 1906–штотыднлвая–центр нац-га і культурнага руху.

Часопісы: "Лучына" (для дзяцей), "Саха" (с/х), "Крапіва" (сатырычны).

Выдавецтвы: "Вясллка", "Палачанін", "Мінчук".

Вывад: станаўленне бел-ай друкарскай справы выклікала інтарэс да вывучэння быту і культуры свайго народа. Усюды ў губернях утвараюцца мясцовыя этнаграфічныя центры, раўспаўсюджваецца краязнаўчы рух.
5. Архітэктура.
Утвараецца сістэма плошчаў і галоўных магістраляў, прамавугольнай, або веернай формы, робіцца структура размяшчэння вуліц.

У цэнтры города–добраўпадаркаванне (водаправод, каналізацыя, эл-ае святло). На ўскраінах ххатычна стаялі хаты. У сельскай мясцовасці–драўляенае дойлідства (дэкаратыўная апрацоўка вуглоў, фасадаў, аканіц).

Развіццл архітэкуры пад уплывам акалічнасцей:

  1. амаль да сярэдзіны 19 ст. шматлікі бел-ія гарады належалі ўладальнікам (Кобрын–А.Сувораву, Крычаў–Пацлмкіну, Гомель–Румянцаву)

  2. на тэрыторыі Б-і вельмі хутка будавалася чыгунка

  3. не было навучальных устаноў, якія б вялі падрыхтоўку кадраў архітэктараў

  4. на Б-і жылі прадстаўнікі шматлікіх нацыянальнасцей

Класіцызм (да сярэдзіна 19 ст.): палац Румянцавых (Гомель), Сабор Іосіфа (Магіллў), касцлл у Шчучыне, Прэабражэнская царква ў Чэрыкаве.

У сярэдзіне 19 ст. класіцызм знікае з-за бюракратычнай рэгламентацыі забудоў гарадоў (тыпавых праектаў).
Агульны вывад
Развіццл культуры Б. было непараушна звязана з агульным сацыяльна-эканамічным і палітычным становішчам Р. Развівалася свецкая школа, утваралася сістэма адукацыі. Адбывалася станаўленне бел. нац. літ. і мовы.



53
УТВАРЭННЕ ВКЛ РОЛЯ БЕЛАРУСКІХ ЗЯМЕЛЬ У СТАНАЎЛЕННІ БЕЛАРУСКА-ЛІТОЎСКАЙ ДЗЯРЖАЎНАСЦІ
Утварэнне Беларуска-Лiтоускай дзяржавы, якая паслужыла асновай стварэння ВКЛ, звязваюць з дзейнасцю Мiндоуга. Ён быу запрошаны у Навагародак, прыняу праваслауе, а у 1253 годзе каранавауся, прыняушы тытул караля.

Прычыны аб’яднання Беларуска-Лiтоускiх зямель:

  1. Неабходнасць барацьбы са знешняй небяспекай (крыжакамi, мангола-татарамi).

  2. Iснаванне старажытных беларускiх гарадоу як пунктау абароны.

  3. Развiццё феадальных адносiн i вытворчасцi.

Асаблiвасць: перавага палiтычных прычын над эканамiчнымi.

Вялiкае Княства Лiтоускае (ВКЛ) уяуляла сабой унiтарную дзяржаву, у складзе якой аб’ядналiся такiя буйныя беларускiя землi, як Новагародская, Вiцебская, Полацкая, самастойнасцi якой пагражала агрэсiя крыжакоу i мангола-татарау. Гэта была феадальная манархiя на чале з вялiкiм князем- носьбiтам, а таксама з заканадаучай, выканаучай, судовай, ваеннай уладай. Першай сталiцай дзяржавы быу Новагародак, куды перамясцiуся у 13 ст. цэнтр палiтычнага жыцця беларускiх земляу. У час гэтых двух вялiкiх супрацьстаянняу - з крыжакамi i мангола-татарамi - Новагародак быу адносна бяспечнай тэрыторыяй. З 1323г сталiцай ВКЛ была Вiльня, тады ж быу зацверджаны герб «Пагоня» (князь Гедэмiн). Дзяржаунай мовай была старабеларуская. На ёй гаварыу вялiкакняжскi двор. Гэта была мова судоу, дзяржауных актау, дыпламатыi.

Уваходжанне беларускiх земляу у склад ВКЛ дало магчымасць iм адстаяць сваю незалежнасць ва умовах знешняй небяспекi i стварыла умовы для далейшага сацыяльнага, палiтычнага i культурнага iх развiцця.



54.1
ФАРМIРАВАННЕ БЕЛАРУСКАГА ЭТНАСУ I АСНОЎНЫЯ ПЕРЫЯДЫ ЭТНIЧНАЙ ГIСТОРЫI БЕЛАРУСАЎ
Этнас, этнiчная сўпольнасць–устойлiвая супольнасць людзей, якая склалася гiстарычна на пэўнай тэрыторыi, мае агульную мову, культуру, побыт, псiхалагiчныя рысы i самясвядомасць.

Гiстарычныя формы этнасу–род, племя, народнасць.

Этнiчныя прыкметы этнасу–мова, самасвядомасць, культура, побыт, псiхiка.

Этнiчная тэрыторыя–тэрыторыя кампактнага рассялення пэўнага народа, сфера пражывання, жыццевая аснова.

Мова–сродак захавання, перадачы сацыяльнага вопытў, культурных традыцый, рэалiзацыi пераемнасцi розных пакаленняў i гiстарычных эпох.
Паходжанне беларускага народа (версіі):

  1. беларускi этнагенез  спрошчаная эвалюцыя

  2. паходжанне беларускага народа  мiграцыяй славян на тэрыторыю сучаснай Беларусi i змешваннем iх з мясцовым даславянскiм насельнiцтвам

Продкi беларусаў (версіі):

  • крывiчы–М.Пагодзiн, В.Ластоўскi

  • крывiчы i дрыгавiчы–М.Каяловiч

  • крывiчы, дрыгавiчы, радзiмiчы–Я.Карскi, М.Доўнар-Запольскi, У.Пiчэта

  • частка старажытнарускай народнасцi–К.Калайдовiч, Я.Карнейчык

  • славянi i фiны–I.Ласкоў

  • славянi i балты–I.Станкевiч, В.Сядоў


Этнiчная гiсторыя насельнiцтва Беларусi:

I перыяд. Старажытны (даiндаеўрапейскi)–камены век–2,6 млн. г. назад-3 тыс. г. назад.

II перыяд. Iндаеўрапейскi–канец 3-пачатак 2 тыс. г. да н.э.

. Палеэлiт–пачатак засялення тэрыторыi Беларусi.

Верхнi палеалiт ( 25 тыс. г. назад)–старажытныя стаянкi чалавека: в.Юравiчы (Прыпяць, Мозыр), в.Бярдыж (Чачэрск). Краманьёнцы. Мацярынскi радавы лад.

Мезалiт (10-6 тыс. г. да н.э.)–закончыўся леднiковы перыяд. Радавыя абшчыны адб’ядноўваюцца ў плямены. Археалагiчная культура–агульнасць матэрыяльнай культуры, культурная супольнасць людзей аднаго племенi.

Неалiт (5-3 тыс. г. да н.э.)–верх паляўнiцтва, рыбалоўства, збiральнiцтва. Крамневыя прылады i шахты (Краснасельскi паселак Ваўкавыскага раёна). Выраб глiнянага посуду  захаванне ежы  аседлы вобраз жыцця.

. Вялiкае перасялення народаў (3 тыс. г. да н.э.)–рассяленне iндаеўрапейскiх плямен на Беларусi. Узнiкненне земляробства, жывелагадоўлi. Дэмаграфiчны выбух.
Індаеўрапейцы налічваюць звыш 40 народаў (славяне, балты, германцы, фракійцы, італійцы, іранцы). Іх гістарычная “прарадзіма” (версіі):

  • паўночна-германская

  • балканская (Балканскі паўвостраў і Заходняе Прычарнамор’е)

  • пярэднеазіацкая (Іран, Месапатамія)

Працэс асваення індаеўрапейскімі жывёлаводчымі плямёнамі паўночных краёў Сярэдняй і Усходняй Еўропы праходзіў паэтапна, быў вынікам некалькіх міграцыйных хваляў і расцягнуўся на стагоддзі.

Пачатковы перыяд рассялення Індаеўрапейскіх плямёнаў не закрануў Беларусь. Пры сустрэчы з мясцовым насельніцтвам індаеўрапейцы не ўступалі з ім у канфлікты. Мясцовае насельніцтва не было знішчана, а часткова асімілявана. Змяшэнее народаў прывяло да ўзнікнення этнасу балтаў (3-пачатак 2 тыс. г. да н.э.), якіх даследчыкі звязваюць з




54.2
археалагічнай культурай шнуравай керамікі. Новы балцкі этап пачаўся з пачатку 2 тыс. г. да н.э. Ішоў працэсс моўнай і культурнай дыферэнцыацыі балтаў  дняпроўская і вісла-нёманская лакальная група.

У рамках другога перыяду асобна выдзяляецца славянскі этап. У 4-7 стст. н.э. пачаўся працэс пашырэння славянскага арэалу з-за другога “вялікага перасялення народаў” (распад Рымскай імперыі). Прычыны неабходнасць асваення новых земляў:

  1. Перанаселенасць, высокі ўзровень развіцця гаспадаркі

  2. Малмаснае размяжаванне, грабежніцкія ваенныя напады

  3. Вабілі скарбы Рымскай Імперыі

  4. Моцны націск з боку германцаў, авараў, хазараў

Пачатак славянскага рассялення на тэрыторыі Беларусі супадае з распаўсюджваннем культуры тыпу Прага-Корчак (5-7 стст.) і тыпу Лука Райкавецкая (8-9 стст.). Помнікамі гэтых культур з’яўляюцца ўмацаваныя і адкрытыя паселішчы, грунтавыя і курганныя магільнікі–Хотамель у ніжнім цячэнні Гарыні, Харомск на р.Гарыні, Кажан-Гарадок і Чэрнічы на Прыпяці.

Далей міграцыя славян на тэрыторыі Беларусі і засяленне імі Паазер’я і Падзвіння ішлі праз усходняе Палессе (М.Ярмаловіч, І.І.Саліван, А.І.Мікуліч, М.Ф.Піліпенка). Балцкае мясцовае насельніцтва было асімілявана. У выніку ўзніклі славянскія этнічныя супольнасці (не сфарміраваўшыяся ў народнасці):

  • Дрыгавічы–паміж Прыпяццю і Заходняй Дзвіною. Звычаі пахавання нябожчыкаў у церамах (драўляных дамінах).

  • Радзімічы–паміж Дняпром і Дзясною, басейн ракі Сож.

  • Крывічы–поўнач Беларусі і суседнія ралны Падзвіння і Падняпроўя (Пскоўшчына і Смаленшчына). Яны жылі ў вярхоўях рэк–Заходняй Дзвіны, Дняпра і Ловаці. Культура дзялілася на полацка-смаленскую і пскоўскую.

Зафіксаваныя балцкія элементы: спіральныя пярсцлнкі, змяінагаловыя бранзалеты, падковападобныя і прамянлвыя спражкі, шыйныя грыўны з заходзячымі канцамі.
Вывады:

  1. Этнічная гісторыя насельніцтва сучаснай Беларусі бярэ свой пачатак х эпохі старажытнакаменнага веку, з часу засялення тэрыторыі Беларусі чалавекам–звыш 40 тыс. г. назад. Вызначыць этнічную прыналежнасць гэтага насельніцтва, яго культуру, мову немагчыма.

  2. Этнічны склад насельніцтва на тэрыторыі Беларусі поўнасцю змяніўся ў эпоху ранняга металу. У гэты час на ўсей яе тэрыторыі рассяліліся індаеўрапейскія плямлны. Змяшэнне гэтых плямён са старажытным неалітычным насельніцтвам прывяло да ўзнікнення новага этнасу–балтаў.

  3. Наступны этап у этнічнай гісторыі Беларусі пачаўся ў раннім сярэднявеччы. Яго характэрная рыса–шырокае рассяленне славян, асіміляцыя мясцовага даславянскага балцкага насельніцтва і фарміраванне першапачатковых усходнеславянскіх этнічных супольнасцей–дрыгавічоў, радзімічоў, крывічоў. Змяшанне, зрошчванне гэтых супольнасцей прывяло да ўзнікнення новай агульнаўсходнеславянскай старажытнай этнічнай супольнасці з агульнай тэрыторыяй, атрымаўшай назву ”Русь“.




08
АСАБЛIВАСЦI САСЛОУНАГА I ДЗЯРЖАУНАГА ЛАДУ ВКЛ. СТАТУТЫ ВКЛ
ВКЛ – феадальная дзяржава. Першия 100 гадоу – этап фармиравання ВКЛ. (станауленне феад. ладу). Узникли феадальныя княствы. Першапачаткова ВКЛ узникла и сфармиравалися у 14 стст. як супольнасць княствау и удзелау. Была перанесена Усх Славянская мадэль дзяжавнага киравання и арганизацыи ваеннай справай. Мова – стараславянская.1468 – зъявиуся свой заканадаучы дакумент "Судзебник Казимира". Пазнеу Статут ВКЛ (1566, 1583, 1589 – 3 рэдакцыи). ВКЛ – абмежаваная манархия.

Дзяржауны лад:

  1. Дзяржауны князь – гаспадар, вышэйшая асоба у ВКЛ.

  2. Буйныя феадалы – князи. Вайоры – назва феадалау, а потыв узникла шляхта. Палитычныя правы мели польския феадалы. Сяляне и гараджане не мели гэтых правоу.

  3. Дума (пазней 14 – 15 стст. Рада) – скаладалася з князеу.

  4. Паны – Рада вышэйшы орган у яки уваходзили больш значныя людзи, якия мели вышэйшыя пасады (канцлер).

  5. Сойм – вышэйшы орган, фармиравауся да 15 стст. са шляхты.

  6. Вольны Сойм – усуагульны Сойм у ВКЛ – абвяшчэнне законау, налоги, выбары кандыдатау на вышэйшыя пасады.

Мясцовая систэма киравання:

  1. Ваяводствы (Ваяводы – Князи)

  2. Паветы (Старасты – шляхта)

  3. Воласци (цивун – з феадалау, сотники з сялян). Цэнтр Воласци – горад або замак.

Правы феадалау: вельми значныя – (шляхта – феадалы займали вышэйшыя пасады: Дума, Паны – Рада, Соймики, Шляхта мела правы на зямлю) Па меры зближэння ВКЛ з Польшай правы шляхты узрастали, але иснавала праблема праваслаунай шляхты. 1413 – Гарадзейская уния – артыкул, што вышэйшыя пасады могуць займаць тольки католики (адменеы у 1563). Разграничэнне правоу и пасля Крэускай Унии, але разграничэнне правоу было и да абъяднання з Польшай (тут супярэчнасци памиж праваслаунай и каталицкац шляхтай).



16.1
БЕЛАРУСЬ У ГАДЫ ПОЛЬСКАЙ IНТЭРВЕНЦЫI (1919 – 1920 ГГ.) I БЕЛАРУСКI НАЦЫЯНАЛЬНЫ РУХ. АДНАУЛЕННЕ БЕЛАРУСКАЙ ССР
Из 9 Класса:

Барацьба з польскай iнтэрвенцыяй.

З першых дзён акупацыi па усёй тэрыторыi Беларусi шырыуся i мацнеу антыпольскi рух. Спачатку ён быу стыхiйным i неарганiзаваным. Але ж хутка стала ясна, што Польшча не збiраецца прызнаваць БНР. Пад кiраунiцтвам беларускiх эсэрау пачала стварацца масавая партызанская армiя, ядром якой стала арганiзацыя «Сувязь беларускага працоунага сялянства». Паустанскiя i партызанскiя атрады былi аб’яднаны у адiную цэнтралiзаваную арганiзацыю - «Народную ваенную дапамогу», якая была, па сутнасцi, зародкам беларускай нацыянальнай армii.

З другога боку, супрацiуленне польскiм акупантам аpганiзоувалi бальшавiкi. З гэтай мэтай было створана бюро нелегальнай рабoты ( Мiцкавiчус-Капсукас, Кнорын, Быгуцкi ), якое занялося арганiзацыяй партызанскiх атрадау ва усходнiх рaёнах i падрыхтоукай iх у заходнiх. У снежнi 1919г памiж бальшавiкамi i беларускiмi эсэрамi было заключана пагадненне аб стварэннi адзiнага фронту барацьбы. Да гэтага пагаднення далучылiся Бунд, Беларускiя сацыялiсты-федэралiсты. На шлях супрацоунiцтва з бальшавiкамi стала беларуская камунiстычная арганiзацыя на чале з Iгнатоускiм.

Адзiны антыпольскi фронт давау свае станоучыя вынiкi. Вясной 1920 года польскiя улады вымушаны былi спынiть ваенныя перавозкi амаль на усiх чыгуначных магiстралях Беларусi. Супрацоунiцтва узмацнялася. У сакавiку 1920 года быу распрацаваны план узброенага паустання i створаны Беларускi паустанскi камiтэт ( БПК ). Але польскiя улады своечасова даведалiся аб маючым адбыцца паустаннi i арыштавалi некаторых кiраунiкоу БПК. I тым не менш, масавы i арганiзаваны рух супрацiулення падрывау баяздольнасць польскай армii, паскорыу выгнанне акупантау з тэрыторыi Беларусi i пасеяу надзеi сярод беларускiх палiтычных партый на супрацоунiцтва з бальшавiкамi у справе стварэння беларускай дзяржавы.
Из конспекта:

Па умовах рыжскага дагавора ад 1921 40% Бел. зямли увайшли у склад Польшчы. Адбыуся администрацыйны падзел, яки адпавядау Польшчы. Виленски, Мински, Навагрудски (40%). 85% сяляни и15% горожан – в Заходняй Беларуси. Памешчыки у асноуным Польския. У сялянстве пераважала малазямелле. В соц структуре Зах. Бел. буржуазныя колы, асадники – удзельники савецка польскай вайны, якия атрымали тут земли усе астатнее аднав. буржуаз дзяржаве.

Польша правяла аграрную рэформу. (43% сялян выведзены на хутора, 5% - заможния сяляне, 79% - бедняки, 10% - серадняки).

Прамысловасць: прадпрыемствы па апрацовке сыравины, традыцыйная прамысловасць: буйныя, дробныя и мелкия. 1928 –33 – сусветны крызис моцна пауплывал на Заходнюю Беларусь – эканамичная миграцыя.

Улады у асноуным праводзили палитыку паланизацыи. Узрасла роля каталицкай царквы. 1918 – 19 гг. – иснуе 350 беларуских школ. Вильня Радашковичы, Навагрудак – гимназии у 29 закрыли 31 год 43% неписьменных. 1929 – выбары у сейм у Польшы, следов, выбрали дэпутутау з Зах. Беларуси, якия утварыли фракцыю: "Беларуски Пасильски Клуб"

Все Беларуския партыи: больш левыя – эсэры узначальвали барацьбу супраць акупацыи Польшы, а потым гта спынили бо Польша моцная и арганизаманая. Бел. аграрн. Бел партыя соц – рэвал. (за права беларусау, идэя Бел. рэспублики разам з Литвой). Бел. Соц. Деликр. партыя (Беларуская интэлегенцыя), Бел хрысцианская партыя. 1926 – 27 Бел. Сац. рабочая грамада. (яе стваральники – Бел дэпутаты, якия выйшли з клуба Сейма)



16.2
1921г. таварыства Бел. школ (з 1926 – 28 буйная), 1932 – таварыства Бел. асветы. Левы накирунак: КПЗБ – камунисты, 1924 – камунистычны саюз моладзи. ПСП – польская соц. партия. БУНД – яурэйская.

Май 1926 у Польшы устаноулена ваена–буржуазная дэктатура Пилсуцкага. (падтрымали рабочыя), яго заклик "Оздоровление". Студ. 1927 – разгромлена БСГ – судовы працэсс над кирауниками. 1934 – конс. лагерь (створаны) заключались кирауники партый, змагиючыхся супраць Польшы. Змена канстэтуцыи – прафашысская. 1935 – 1936 уэдым бел. Нац. Руху (нацыянальны и антыфашысски характар). 1938 – рашэнне камитэта аб роспускуКампартыи Польшы. и др.

1939г. – дагавор миж Расияй и Германияй (сякрэтны). 1 верасня 1939 Германия напала на Польшу. 17 вер. Россия вводит войска на Зах Беларусь. На т. Польшы адбылися выбары у народны сход Зах Бел. (97 - участников). Были прыняты: "Дэкларацыя аб дзярж. уладзе", "Аб уваходзе Зах. Бел у склад БССР", "Дэкларацыя аб канфискаванни памешчацких зямель".

Листапад 1939 – 5 сессия вярх савета СССР аб Зах. Бел. приняць у БССР. Вводзицца администрацыйная систэма БССР, фармируюцца органы улады. Сакавик 1940 – выбраны вярх савет БССР и ССР.

1   2   3   4   5   6


Учебный материал
© nashaucheba.ru
При копировании укажите ссылку.
обратиться к администрации